Een chocobularium van vijf proefsessies

In vijf proefsessies in temporary coffee lab Zwart legde ik meer dan vijfentwintig proevers meer dan vijftig unieke chocoladerepen voor. Soms geblinddoekt, soms gewapend met een smakenwiel, dan weer gebogen over pen en papier probeerden we dat donkere goedje op onze tong te vatten in woorden.

Griet smelling. Photography: Caroline S'Jegers

Tijdens het proeven maakte ik losjes notities. Op wordle.net bracht ik die onder in de woordenwolk die je hieronder ziet. Niks wetenschappelijks aan, maar wel een leuke manier om jullie indrukken in kaart te brengen.

Pantoufle tastings @ Zwart ~ wordcloud

Vijf miljoen geurcellen hebben we, en toch struikelen we ziende blind over onze woorden wanneer we geur en smaak proberen te omschrijven. Samen met de smeltende chocola liggen de termen op het puntje van onze tong, en al stamelend noemen we dan dingen die er niet zijn: aardbeien, kaas, wijn, nootjes. Of we proeven herinneringen: schaatsen in de winter, een warme zomeravond in Spanje, bossen in Noorwegen. Soms lijkt het alsof we flarden opvangen uit de levenscyclus van de cacao die nu in chocoladevorm met ons versmelt: bloemetjes (de bloesems), fruit (de verse cacaopulp), alcohol (het fermentatieproces), brand (het roosteren).

Zelf hou ik het meest van de grappige associaties die zich aandienen: lederen zetels, antieke kasten, een lief bommake, een goede schep modder. En van de poëtische uitingen die het bij mensen ontlokt, zoals ‘een zon die niet zo warm is als deze, met nog iets wit’.

Pink blindfold. Photography: Caroline S'Jegers

Maar na de poëzie komt de chemie. Wat je proeft in pure chocolade is niet zo arbitrair als je misschien zou denken. Als een chocola ‘complex’ genoemd wordt, dan duidt dat op de meer dan 600 verschillende vluchtige moleculen die in cacao zijn vastgesteld. Specifieke vluchtige deeltjes wekken specifieke smaak- en reukervaringen op. Op The C-Spot (de meest informatieve en complete chocoladewebsite die ik ken) kan je in detail lezen hoe dat precies zit.

Toon and Roeland. Photography: Caroline S'Jegers

Het valt op dat bijna niemand ‘chocolade’ zei. Wel: Côte d’Or, Cécémel, Mon Cheri, Nutella, Prince koeken… Producten die in onze kindertijd onze smakenwereld zijn binnengedrongen en sindsdien een stukje van onze Belgische verbeelding hebben bezet. Een klein stukje maar, want – en dat is precies waar ik met deze proefsessies op hoopte – kijk naar wat er te proeven valt daarbuiten: rood fruit, nootjes, rozijnen, caramel, melk (in pure chocolade!), wijn.

En dat is nog maar het begin.